Gujana

Tereny Gujany pierwotnie zasiedlały indiańskie plemiona Arawaków i Karibów. Pierwszymi Europejczykami, którzy przybili do brzegów Gujany w latach 1499-1500, byli Hiszpanie. W XVI wieku docierali tu podróżnicy z Europy poszukujący legendarnej krainy Eldorado. Pierwszymi europejskimi osadnikami byli Holendrzy, którzy w XVII wieku utworzyli kolonie: Essequibo, Berbice, Demerara. Kolonizatorzy holenderscy zakładali wielkie plantacje trzciny cukrowej i sprowadzali do pracy na nich tysiące murzyńskich niewolników z Afryki. W roku 1781 terytorium obecnej Gujany zajęli Brytyjczycy. Po wojnach napoleońskich Gujana stała się w roku 1814 ostatecznie własnością Wielkiej Brytanii. W tymże roku Brytyjczycy zwrócili część terytorium Holendrom (obecny Surinam). Na pozostałym terytorium utworzyli w roku 1831 Gujanę Brytyjską. Trzy lata później (1834) znieśli niewolnictwo. Wystąpił wtedy deficyt siły roboczej. Do pracy na plantacjach kolonizatorzy brytyjscy zaczęli sprowadzać - przede wszystkim z Indii (swojej azjatyckiej kolonii) - robotników kontraktowych. W roku 1879 na terenach przygranicznych Gujany i Wenezueli odkryto złoto. W końcu XIX wieku doszło do konfliktów granicznych z Wenezuelą o część dorzecza Esseąuibo, bogatego w ten kruszec. W 1899 roku sporne tereny przyznano Gujanie Brytyjskiej, lecz Wenezuela nie uznała tego rozstrzygnięcia. Do konfliktów na podobnym tle dochodziło także z Brazylią. W latach pięćdziesiątych XX stulecia w kraju zaczęły się ujawniać dążenia niepodległościowe mimo podziałów na tle etnicznym i rasowym, zwłaszcza między ludnością pochodzenia afrykańskiego (potomkami czarnych niewolników) a Azjatami. W 1953 roku uchwalono konstytucję przyznającą Gujanie Brytyjskiej szeroką autonomię. W roku 1966 kraj uzyskał niepodległość (pod nazwą Gujana) jako członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów. W roku 1970, za rządów premiera Lindena Forbesa Samp-sona Bumhama (1964-1980) Gujana stała się republiką. Burnham zainicjował reformy socjalistyczne. W 1980 roku został prezydentem. Od tego roku do roku 1992 w kraju realizowano program tzw. socjalizmu spółdzielczego (kooperacyjnego).